Fizjoterapia
Fizjoterapia w opiece paliatywnej to zindywidualizowane, zachowawcze postępowanie medyczne, którego głównym celem jest łagodzenie uciążliwych objawów somatycznych, maksymalizacja komfortu pacjenta oraz podtrzymanie jego optymalnej samodzielności.
FIZJOTERAPIA W HOSPICJUM
Problematyka pacjentów przebywających w hospicjum:
● Ból o różnej etiologii (kostny, neuropatyczny, mięśniowo-powięziowy).
● Duszność i zaleganie wydzieliny w drogach oddechowych.
● Obrzęki, w tym wtórny obrzęk limfatyczny (częsty u pacjentów onkologicznych).
● Spastyczność i bolesne przykurcze mięśniowe.
● Zaburzenia trofiki skóry i odleżyny.
● Skrajne zmęczenie (fatique) oraz osłabienie siły mięśniowej (wyniszczenie nowotworowe, kacheksja).
Przeciwwskazania do fizjoterapii w hospicjum
● Znaczna niestabilność hemodynamiczna (nagłe spadki ciśnienia, ciężkie zaburzenia rytmu serca).
● Ostre epizody krwotoczne lub wysokie ryzyko krwawienia (np. rozsiane przerzuty do kości grożące złamaniami patologicznymi, małopłytkowość).
● Świeża zakrzepica żył głębokich
● Wyraźny sprzeciw chorego
● Stany gorączkowe
Zabiegi i ćwiczenia w hospicjum:
Postępowanie opiera się na kinezyterapii ułożeniowej (częste zmiany pozycji), delikatnych ćwiczeniach biernych i wspomaganych, a także na ćwiczeniach oddechowych uczących kontroli duszności. Ważnym elementem jest drenaż limfatycznych pozycje ułożeniowe.
W Naszym ośrodku stosujemy światłotłolecznictwo za pomocą lampy Bioptron (emitującącej spolaryzowane światło polichromatyczne pozbawione promieniowania UV). Lampa ta, zgodnie z aktualnymi badaniami, wykazuje dużą skuteczność w biostymulacji tkanek – przyspiesza gojenie odleżyn, ran przewlekłych, owrzodzeń, a także działa przeciwbólowo poprzez zmniejszanie miejscowego stanu zapalnego bez obciążania pacjenta fizycznie.
Częstotliwość fizjoterapii i jakość życia (QoL) Sesje odbywają się zazwyczaj codziennie, ale są bardzo krótkie (10–20 minut), rygorystycznie dostosowane do dobowego rytmu pacjenta Częsta, ale mało forsowna terapia zapobiega powikłaniom z bezruchu. Utrzymanie funkcji motorycznych, nawet na poziomie samodzielnego obrotu w łóżku czy kontroli oddechu, bezpośrednio koreluje z wyższą oceną jakości życia, zachowaniem godności pacjenta oraz redukcją poczucia całkowitej zależności od personelu.
Nasz personel: Pracę z pacjentem terminalnym prowadzą fizjoterapeuci posiadający prawo wykonywania zawodu, na drodze szkoleń podyplomowych, posiadają kompetencje z zakresu medycyny paliatywnej, kompleksowej terapii przeciwobrzękowej (KTP), drenażu limfatycznego, technik oddechowych oraz podstaw psychoonkologii.
FIZJOTERAPIA W ZAKŁADZIE OPIEKUŃCZO LECZNICZYM DLA PACJENTÓW WENTYLOWANYCH MECHANICZNIE
Fizjoterapia pacjentów wentylowanych mechanicznie to kluczowy, wczesny element intensywnej terapii oraz opieki na oddziałach wentylacji długoterminowej. Polega na kontynuowaniu protokołów wczesnej mobilizacji (Early Mobility) oraz zaawansowanej toalety drzewa oskrzelowego u pacjentów zaintubowanych lub z rurką tracheostomijną.
Cele fizjoterapii u wentylowanych mechanicznie Nadrzędnym celem jest zminimalizowanie powikłań wynikających z aktualnego stanu chorego. Należą do nich zapobieganie odrespiratorowemu zapaleniu płuc (VAP - Ventilator-Associated Pneumonia) poprzez poprawę klirensu śluzowo-rzęskowego, profilaktyka osłabienia nabytego na OIT (ICUAW - Intensive Care Unit-Acquired Weakness) oraz utrzymanie ruchomości stawów.
Czynności fizjoterapeutyczne na oddziale
● Toaleta drzewa oskrzelowego: pozycjonowanie (drenaż ułożeniowy), techniki manualne (wibracje, oklepywanie klatki piersiowej z zachowaniem ostrożności), wspomaganie odruchu kaszlowego oraz asysta przy odsysaniu wydzieliny (endotracheal suctioning).
● Kinezyterapia: ćwiczenia bierne chroniące przed przykurczami, ćwiczenia czynno-bierne u pacjentów współpracujących (często w okresach przerw w sedacji, tzw. "sedation holidays"), terapia bazalna
● Pionizacja i mobilizacja: stopniowe sadzanie na brzegu łóżka, pionizacja za pomocą stołów pionizacyjnych lub specjalnych podnośników, a w miarę poprawy stanu – użycie rotorów łóżkowych (cykloergometria).
Korzyści z fizjoterapii Pacjenci odnoszą korzyść z postaci mniejszej utraty masy mięśniowej, zmniejszonego ryzyka zakrzepicy, odleżyn oraz polineuropatii i miopatii stanu krytycznego. To znacznie poprawia ich jakość życia w ujęciu długoterminowej hospitalizacji.